Coś bym zjadł, Richie.
Ja też, Hunkie… Na co najlepiej wybrać się na Wyspach?
Na fish & chips? Podobno w Wielkiej Brytanii jest to najpopularniejsze danie w porze obiadowej.
Wcale się nie dziwię. Rybka jest pyszna i chrupiąca, a fryteczki – palce lizać.
A czy Ty wiesz, że to danie znalazło się nawet na kartach powieści Charlesa Dickensa?
Czyżby słynny pisarz epoki wiktoriańskiej sam jadał ten najsłynniejszy angielski zestaw obiadowy?

Nie wiem… ale z pewnością je znał. Umieścił je na kartach „Opowieści o dwóch miastach” i „Olivera Twista”.
Czyli fish & chips – jak Big Ben – ma też prawie 160 lat?
Ja myślę, że znacznie więcej, bo pierwsze ryby w panierce zawitały do Wielkiej Brytanii już w XVII wieku! Ale w takiej postaci jaką właśnie pałaszujemy są sprzedawane od lat sześćdziesiątych XIX wieku.
Hmmm, tylko nie rozumiem dlaczego dostałam tę rybę zawiniętą w gazetę…
Richie, jak Ty niczego nie rozumiesz!
Fuj! Nie rozumiem – masz rację. Zbieranie ołowiu z farby drukarskiej z całą pewnością nie doda mi zdrowia.
Kochana! To jest właśnie tradycja! Czy Ty wiesz, że do lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku wszystkie porządne porcje fish & chips były zawijane tylko w gazetę?! Jednak – tak jak powiedziałaś przed chwilą – nie było to zbyt zdrowe, więc postanowiono zawijać każdą porcję najpierw w woskowany papier a dopiero później w gazetę. Tak, żeby farba drukarska nie miała żadnego dostępu do jedzenia.
Zobacz, Hunkie! Piszą tu coś o Michaelu Jacksonie! Czekaj, przeczytam… Lubię jego piosenki.
A wiesz, że Michael Jackson był fanem fish & chips?
Serio?
Jak bum cyk! Jadał je z puree z zielonego groszku. Inni wielbiciele tego dania to John Lennon i Winston Churchill, który mówił o nim „moi dobrzy towarzysze”.
Ciekawe kiedy po raz pierwszy fish & chips oficjalnie znalazł się w słowniku języka angielskiego…
Służę uprzejmie: pierwsza wzmianka o fish & chips pojawiła się w Oxford Dictionary w 1876 roku. Jemy naprawdę stare i historyczne danie.
Dobrze, że jest świeżutkie!

Gra słów to coś, co trudno przetłumaczyć. Można oddać sens, albo dobrać takie realia, żeby w języku, na który tłumaczymy zabrzmiało śmiesznie, ale dosłowne tłumaczenie traci sens… Dlatego te zabawne zabawy słowem niech dla Was będą motywującym ćwiczeniem językowym. Zwróćcie uwagę na słówka wyróżnione tłustym drukiem, bo w ich podwójnym znaczeniu albo wymowie tkwi sedno dowcipu:

• Statistically…. 9 out of 10 injections are in vein.
• Did you hear about the guy whose whole left side was cut off? He’s all right now.
• I once heard a joke about amnesia, but I forgot how it goes.

Q: Why did the doctor tell the nurse to walk past the pill cupboard quietly?
A: So she wouldn’t wake the sleeping pills.

Patient: ‘Doctor, my hair keeps falling out. Have you got anything to keep it in?’
Doctor: ‘What about a cardboard box?’

A jutro znowu małe śledztwo kulinarne…

Hunkie! Czy Ty wiesz, że Big Ben właśnie kończy 160 lat?
Coś masz nieaktualne informacje, Richie. 160 lat to już skończył w zeszłym roku, a w zasadzie trzy lata temu.
Jak to? Wyraźnie napisali, że wieżę ukończono w 1859 roku!
Oj, Richie, Richie… chyba te upały do tego stopnia źle wpływają na Twoje detektywistyczne umiejętności, że zaczynasz powielać obiegowe przekonania, które jednak dalekie są od prawdy.
Hunkie! Bo się zdenerwuję!

Ty się nie denerwuj, tylko lepiej spokojnie posłuchaj. Big Ben to nie wieża (choć większość ludzi tak o niej mówi), tylko dzwon wewnątrz. W zasadzie nie wiadomo kto mu dał swoje imię: Sir Benjamin Hall – inżynier i polityk, który osobiście nadzorował umieszczenie dzwonu w wieży, czy mistrz świata wagi ciężkiej, bokser Ben Caunt.
Myślę, że to nie ma wielkiego znaczenia. I tak mnie zaskoczyłeś.
To mi się udało! Ciebie naprawdę trudno zaskoczyć, Richie.
No dobrze, ale skoro wieżę ukończono w 1859 roku, to dzwon, chyba powinien być jej rówieśnikiem?
Nie do końca…
Czyli?
Czyli, pierwszy dzwon został odlany już w 1856 roku. Z wielką pompą przywieziono go do Londynu. Najpierw przypłynął Tamizą na pokładzie barki, a potem 12 białych koni ciągnęło powóz, którym podróżował.
Czekaj, czekaj… powiedziałeś – „pierwszy dzwon”? To ile ich było?
Zasadniczo powinien być jeden ale były dwa. Ten pierwszy pękł z powodu zbyt mocnych uderzeń młota.
Jakiego znowu młota?!
Oj takiego, który wydobywa dźwięk z dzwonu. Big Ben nie ma serca wewnątrz, tylko młot na zewnątrz. I jego twórca chciał, żeby dzwonił głośniej. Niestety siła z jaką młot uderzał w czaszę szybko spowodowała pęknięcie, które wymusiło odlanie nowego dzwonu. Ten był gotów w 1958 roku. Dlatego trudno powiedzieć, czy Big Ben ma w tej chwili 163 czy 161 lat…
No dobrze, a jak w takim razie zwą tę wieżę z dzwonem?
Na początku była to po prostu Wieża Zegarowa (The Clock Tower). W 2012 roku, z okazji Diamentowego Jubileuszu Królowej Elżbiety II postanowiono nazwać ją Wieżą Elżbiety (The Elisabeth Tower).
Hunkie, zobacz! Tu piszą, że zwiedzający mogą sobie wejść do pomieszczeń za zegarem!
A podają ile schodów trzeba najpierw pokonać?
Tak! uh… 334… Sporo… Nie wiem czy mi się chce…
Ja na pewno wiem, że mi się nie chce. Ale czasem warto zrobić coś, na co nie mamy ochoty…

Po pierwsze, nastaw swój mózg na pozytywne myślenie. To ważne nie tylko dlatego, że nasze świadome myśli programują podświadomość, która potem kieruje naszymi działaniami, sukcesami i porażkami, już bez udziału świadomego myślenia. Pozytywnie nastawiony mózg będzie także łatwiej i szybciej przyswajał to, co jeszcze przed maturą chcesz w nim zapisać. Pozbądź się zatem destrukcyjnych myśli typu „Nie zdążę.”, „Nie dam rady.” „Mam za mało czasu.”, które Twój mózg przyjmie za dobrą monetę i tak pokieruje Tobą, żeby te „życzenia” spełnić. W zamian skup się na myśli, że dasz radę, jesteś w dobrej formie, masz wyćwiczone wszystko, co trzeba i jeszcze te wyniki poprawisz przez najbliższy tydzień: „Poradzę sobie z egzaminem.”, „Zdam.”.

Po drugie, zaplanuj codziennie trochę czasu na ćwiczenia językowe. Wystarczy 20-30 minut. To niedużo, prawda? Ale ta taktyka jest bardzo skuteczna, pod warunkiem, że podejdziesz do tego poważnie i dopilnujesz, by rzeczywiście codziennie zająć się angielskim. Twój mózg woli małe dawki rozłożone na więcej dni, niż kilka godzin naraz. Tutaj znajdziesz szybki planer zadań na najbliższy tydzień.

Język potrzebuje czasu. I systematycznych ćwiczeń.

Potrzebujesz wsparcia w systematyczności? Kliknij tutaj i wejdź do grupy. Codziennie znajdziesz tu krótkie ćwiczenie, i będziesz mieć możliwość zadania pytań oraz wyjaśnienia wątpliwości.

Po trzecie, zanurz się w języku. Słuchaj nagrań w języku angielskim, znajdziesz ich w internecie mnóstwo. Wybierz tematy, które Cię interesują – szybciej wciągnie Cię słuchanie i może przy okazji dowiesz się czegoś ciekawego? Nie przejmuj się, jeśli nie zrozumiesz wszystkiego. Ważne jest żeby Twój mózg nastawił się na słuchanie i rozumienie w języku angielskim. Im więcej angielskiego dostarczysz mu w najbliższych dniach, tym lepiej skupi się na ćwiczeniach językowych podczas egzaminu.
Jeśli chcesz poćwiczyć bardziej świadomie, wejdź na stronę CKE, gdzie znajdziesz arkusze maturalne z poprzednich lat. Nagrania do nich znajdziesz w serwisie YouTube  
Możesz także odwiedzić portal BBC, gdzie znajdziesz krótkie, sześciominutowe nagrania z zadaniami, słówkami do nauczenia i skryptem. Tu podpowiadamy Ci trzy nagrania: Internet, Foodies (kto to taki?) i coś bardzo na czasie – jak ułatwić sobie naukę języków?

Po czwarte, korzystaj z każdej okazji, żeby myśleć po angielsku. Tak, właśnie tak! Da się to zrobić. Wystarczy pamiętać o tym, by każdą rzecz, którą usłyszysz, pomyślisz albo powiesz przełożyć na angielski. Nie próbuj tłumaczyć zdań dosłownie. To dobre dla Google Translatora, ale nie dla Twojego angielskiego. Zamiast męczyć się z tłumaczeniem słówek i wyrażeń na angielski zastanów się „Jak ja potrafię to powiedzieć po angielsku”. Uwierzysz? Wiele skomplikowanych zdań, które wymyślamy po polsku, można przekazać w całkiem prosty (i poprawny!) sposób po angielsku. Chcesz spróbować? Kliknij tutaj i wejdź do grupy Matura Last-Minute . Codziennie do przyszłego poniedziałku znajdziesz tam krótkie ćwiczenia i okazję do zadania pytania, wyjaśnienia wątpliwości.

Po piąte, WYJDŹ DO LUDZI! Tak, tak, dobrze widzisz. Nauka języków obcych to proces grupowy. Rozmawianie z lusterkiem albo komputerem jest jakimś wyjściem, ale… słabym. Rozmowy i wspólna nauka w grupie powodują tzw. efekt synergii. Krótko mówiąc indywidualny wynik wspólnych wysiłków kilku osób wielokrotnie przewyższa ten, który każda z tych osób osiągnęłaby pracując w pojedynkę. Poza tym, przyjemniej rozmawia się z drugim człowiekiem niż z przedmiotem, prawda? Ten ktoś może skorygować Twoje błędy, podpowiedzieć słówko, które wyleciało z głowy, albo nigdy wcześniej nie pojawiło się w Twojej książce do angielskiego. A przede wszystkim, od razu wyczujesz, czy rozumie co do niego mówisz, czy… nie bardzo. Ty możesz się odwdzięczyć w podobny sposób, tym bardziej, że już udowodniono, iż uczenie kogoś jest najlepszą i najszybszą drogą do tego, żeby samemu opanować wymagany materiał.

Po szóste, wyszukuj sobie w internecie ciekawe obrazki. Włącz nagrywanie w laptopie albo smartfonie i opowiedz o nich tak, jakbyś opowiadał na egzaminie. Opisz co lub kogo widzisz, gdzie się znajduje i co robi ta osoba (albo co dzieje się na obrazku). Nie zapomnij trochę pozgadywać – co mogą czuć bohaterowie obrazka (zależy jakie mają miny), co właśnie się im przydarzyło albo za chwilę wydarzy. Pomyśl z jakim tematem może wiązać się ten obrazek (szkoła? dom? technologie?). Co jeszcze możesz powiedzieć w związku z tym tematem? Spróbuj to powiedzieć po angielsku. Nie znasz słówek? Nie szkodzi, mów dalej, zapisz słówka na kartce – potem sprawdzisz je w słowniku i opowiesz o tym obrazku jeszcze raz. Kiedy skończysz odsłuchaj nagranie swojej wypowiedzi. Prawda, że teraz zauważasz niedociągnięcia, które wcześniej – w trakcie mówienia – umknęły Twojej uwadze? Popraw to, co zwróciło Twoją uwagę.

Po siódme, znajdź wzory e-maili i wypracowań na różne tematy. Wzoruj się na nich pisząc swoje własne wypracowania na wybrany temat. Najwięksi kompozytorzy, jak np. Jan Sebastian Bach uczyli się w ten sposób pisać własną muzykę.
Powodzenia!

I pamiętaj:
1. Nie panikuj. Zamiast tego przyzwyczaj swój mózg do myśli że sobie poradzisz.
2. Zaplanuj codziennie około pół godziny na angielski.
3. Zrób jedno ćwiczenie pisemne i jedno ustne codziennie.
4. Wykorzystaj każdą okazję by słuchać angielskiego.
5. Umów się na wspólną naukę z kolegami i koleżankami. W grupie siła.
6. Staraj się myśleć po angielsku.
7. Zaglądnij do grupy. Może jeszcze czymś Cię zainspirujemy.
8. Możesz także zaglądnąć do naszego postu sprzed roku. Znajdziesz tam kilka dobrych rad na ostatnie trzy dni przed egzaminem.

Good luck! You can do it! We can help!

– Hunkie, powiem ci więcej, Anglicy twierdzą, że herbatą nie powinno się nazywać niczego, co nie zawiera liści herbaty chińskiej Camellia sinensis.

– Czyli…

– Czyli narodowy napój Anglików pojawił się w Wielkiej Brytanii całkiem niedawno, bo dopiero na początku XVII wieku, ale ze względu na swą wysoką cenę był wtedy dostępny tylko dla wybrańców. Moda na herbatę szybko przyjęła się jednak wśród arystokracji, na co wpływ z pewnością miała królowa Katarzyna Braganҫa, żona króla Karola II, która wprowadziła zwyczaj rytualnego picia herbaty na dworze królewskim.

– A Anglicy?

– A Anglicy poznali herbatę dzięki Thomasowi Twiningowi.

– Temu od znanej herbaty w puszkach?

– Temu samemu! To on w 1717 roku otwarł pierwszą herbaciarnię dla dam. Powoli napój zaczął zdobywać popularność, do której niewątpliwie przyczynił się też fakt, że jedną z angielskich kolonii były Indie, w których przecież rośnie herbata.

– Richie, a zwróciłaś uwagę, że Anglicy czasami, kiedy mówią „tea”, wcale nie mają na myśli napoju?

– Powiem ci więcej: raz mówią „afternoon tea”, innym razem „high tea”. Bardzo mnie to zainteresowało, więc sobie sprawdziłam…

– …i…?

– …i okazuje się, że tu do akcji wkroczyła inna angielska arystokratka – Anna Maria Russell, księżna Bedford, dama dworu i przyjaciółka królowej Wiktorii.

– Skoro królowa Wiktoria, to musiało być ze sto lat później.

– I było. To była mniej więcej połowa XVIII wieku. I wyobraź sobie teraz długie popołudniowe godziny oczekiwania na ciepłą wystawną kolację, podawaną nie wcześniej niż między 19.00 a 20.30, chłodne, ciemne – żeby nie powiedzieć: ponure! – mury angielskich zamków i rezydencji i nerwowe słuchanie burczenia w pustym żołądku…

– Oj… okropna perspektywa…

– No właśnie! Tylko jakoś nikt z tym nic nie zrobił do czasu Anny Marii Russell. Co prawda wymyślono lunch, ale sam powiedz, Hunkie, czy od południa do późnego wieczora da się wytrzymać tylko po takim lekkim posiłku, jakim jest lunch?!

– Nie sądzę.

– Ja też nie. Dlatego Księżna Bedford wymyśliła jeszcze jeden lekki posiłek podawany między 16.00 a 17.00, na który składały się maleńkie kanapeczki, bułeczki zwane scones, podawane z konfiturami i kwaśną śmietaną oraz oczywiście herbata. Czasem jeszcze jakieś ciasto.

– Ha! Stąd „five o’clock tea!”

– Zgadłeś! Księżna zaczęła na “afternoon tea” zapraszać swoje przyjaciółki i znajome i ta moda również zaczęła się szybko przyjmować wśród wyższych klas.

– A te niższe?

– A te niższe nie miały czasu na towarzyskie podwieczorki, bo były wtedy w pracy. Nie były też tak dobrze sytuowane, żeby sobie pozwalać na fanaberię dwóch posiłków pod wieczór. Dlatego w niektórych częściach Wielkiej Brytanii do dziś na kolację mówi się „tea”. To klasa pracująca wprowadziła „high tea” czyli posiłek bardziej w porze kolacji niż podwieczorku, kiedy w końcu po powrocie z pracy do domu można było coś zjeść.

– A kto wprowadził przepis odpowiedniego parzenia herbaty?

– A… to już temat na zupełnie inne śledztwo. Zgłodniałam… chodź, bo nasza „afternoon tea” już czeka.

Jeśli ciekawi Was historia herbaty, przygotowana przez telewizję BBC, kliknijcie w obrazek.

– “Co roku w Wielki Piątek podtrzymywana jest tradycja wdowich bułeczek. Według legendy, pewna stara wdowa oczekiwała powrotu syna na święta. Najprawdopodobniej służył jako marynarz w wojnach napoleońskich. Matka dostała od niego list, w którym obiecywał powrót w Wielki Piątek i prosił, by upiekła dla niego tradycyjną drożdżową bułeczkę z krzyżem. Niestety, nigdy nie dotarł do domu, a matka co roku czekała na niego z bułeczką. Kiedy zmarła, w jej domku odkryto zawieszoną pod sufitem siatkę pełną suchych drożdżowych bułeczek…”
– Smutna historia… gdzie to było?
– We wschodniej części Londynu. To był początek XIX wieku. A jakieś 40 lat później na miejscu domku tej kobiety powstał pub. Nazwano go „Wdowi Syn (The Widow’s Son)”na cześć tej kobiety i tradycji, którą zapoczątkowała. Od tamtego czasu kultywuje się w nim zwyczaj wystawiania kolejnych bułeczek do zawieszonej pod sufitem siatki.
– Czy to nie jest marnotrawstwo? Przecież suche są już do niczego.
– Oj niekoniecznie… Tym bułeczkom, zwłaszcza w XVIII i XIX wieku, przypisywano niezwykłe właściwości zdrowotne czy lecznicze. Wierzono, że zmielone i spożywane pomagały w dolegliwościach trawiennych i jelitowych.
– Ha, ha, ha… to po śmierci wdowy było mnóstwo tego lekarstwa!
– No właśnie!
– Słuchaj, ale te bułeczki są w ogóle związane z Wielkim Piątkiem, nie?
– No są. Tradycyjnie podaje się je jeszcze ciepłe na śniadanie. Ich nazwa „hot cross buns” wzięła się właśnie stąd, że najlepsze są na ciepło a na wierzchu, jest krzyż, który ma przypominać o śmierci, jaką w ten dzień poniósł Chrystus.
– Hmmm… smutne historie, które pasują do Wielkiego Piątku.
– Echhh… idę upiec bułeczki. Niech tradycji stanie się zadość.

– A na co Tobie taki leprechaun?
– Zapomniałeś być może, że kto złapie skrzata, musi od niego dostać garniec złota.
– Taaaaakkk… pod warunkiem, że przez cały czas będziesz mu patrzeć prosto w oczy i znajdziesz koniec tęczy, pod którym ukrył swój skarb, co – zapewniam cię – nie jest wcale proste, o ile w ogóle jest możliwe.
– Hmmm… czyli nici z szybkiego wzbogacenia się… W takim razie poszukam na łące czterolistnej koniczynki. Może chociaż ona przyniesie mi szczęście.
– Shamrock. Symbol dnia Św. Patryka.
– Oj nie do końca. Shamrock to młode pędy zwykłej, trzylistnej koniczynki. Kiedy Św. Patryk nawracał Irlandię na chrześcijaństwo, używał jej aby obrazowo wytłumaczyć ludziom tajemnicę Trójcy Świętej.
– Słuchaj, Richie. Powiedz mi czemu wszystko jest takie zielone podczas obchodów Dnia Św. Patryka? Nawet rzeki mają wtedy zielony kolor!
– Fajne to było w zeszłym roku w Chicago, nie? Zielona rzeka… wiesz ile farby poszło do wody?
– Nie mam ZIELONEGO pojęcia.
– A ja sprawdziłam. Jakieś 20 kg zielonej farby wrzucili do rzeki… W Stanach mieszka parę milionów Irlandczyków z pochodzenia. Czasem zastanawiam się, gdzie huczniej obchodzi się to święto – w Irlandii, czy po drugiej stronie oceanu.
– Który jest niebieski…  podobnie jak kolor, z którym kojarzony jest Św. Patryk. No, to o co chodzi z tym zielonym kolorem?
– A o to, że Irlandię nazywają Emerald Isle – szmaragdowa wyspa. Dlatego zielony.
– Słuchaj… a może wyskoczymy dziś do Dublina? Wieczorem, na zakończenie Festiwalu Św. Patryka, całe miasto będzie zielone. Mam przed sobą listę budynków, które zmienią kolor po zachodzie słońca.
– Ooo, to może być bardzo interesujące… Szkoda, że w tym roku nie zdążyliśmy na sobotnią paradę. W tym roku brały w niej udział świetne orkiestry, a całość zapowiadała się imponująco.
– To, co? Zbieramy się?
– Jasne! Zbieramy się, ale najpierw PRZEBIERAMY SIĘ, żeby jakieś irlandzkie skrzaty nas nie szczypały. Let’s go green!

Jeśli chcecie posłuchać historii Św. Patryka w formie krótkiej irlandzkiej piosenki, kliknijcie w obrazek:

– Richie! Richie! Look! Look what I have! A four-leaf clover, I’ve just come across it in front of the house! Isn’t it wonderful. So much luck on St. Patrick’s Day.
– Hmm, I’m not sure about that, Hunkie…
– What?… Why?… How?… What seems to be the problem?
– The number of leaves of course! Don’t you know?
– Know what?
– Don’t you know that St. Patrick used this young spring of white clover to explain the mystery of the Holy Trinity? Its three leaves seemed perfect to show what he wanted to put across. The Irish would be really annoyed to hear you call this four-leaf clover a shamrock…
– Uhm… I didn’t realise…
– What is more, the word shamrock comes from the Irish „Seamrog” and means „young clover”. Look, I have one here. Found it yesterday and brought to keep for the celebration.
– Are we going to celebrate?
– Certainly we are! Look into the fridge.
– Yippieee! Corned beef and cabbage with Guiness and green shamrock fudge for the dessert. Great!
– Shall we start our celebration? Are you going to the parade with me? 
– Wait a moment! You still haven’t explained the difference…. What about the four-leaf clover? I’ve seen as many shamrocks as clovers in the pictures connected with St. Patrick’s Day.
– That is possible. First of all, many people are not aware of the difference. Secondly, four-leaf clovers were also used by St. Patrick. They symbolised God’s Grace, their four leaves stood for faith, hope, love and luck – because they are so difficult to find. What is more, Eve is said to have carried it out of the Garden of Eden.
– Right! I guess it’s time to leave for the parade. Do you think I should change?
– You’re not going to go in that black sweater, I hope… Do you want to risk being pinched by a leprechaun? Today everybody wears green to hide from the leprechauns. Some poeple believe the green colour is so important because Ireland is called Emerald Isle.
– All right! All right! I’ll be back in two minutes… Ahh! Have you seen my green hat anywhere? Couldn’t find it yesterday.
– Sorry, I haven’t. Look in the overhead cupboard. You haven’t used it since last year.
– Last year… Don’t you think St. Paddy’s Day in Chicago was an exciting adventure? Never before had I seen so much green water. Can you imagine how much green dye they had to put in the Chicago River?
– I can. In fact, I have read that it takes 40 lbs of green dye every year.
– Wow. That’s amazing! I hope it will be equally great here today.
– So, let’s go or we will only have a chance to see the parade on TV.